Arrow Down

Het trainen of begeleiden van de allerjongste jeugd is enorm leuk, maar niet altijd gemakkelijk.

Wist je dat kinderen in de leeftijd van vijf tot zeven zich geleidelijk bewust worden van zichzelf en van ‘de ander’? En ze daardoor inzicht krijgen in hun eigen kwaliteiten, karakter en twijfels?

Wist je dat sportplezier de belangrijkste factor voor hun ontwikkeling is? En sommigen het omgaan met winst en verlies nog erg lastig vinden?

Of je het nu wilt of niet: ze kijken tegen je op en zien jouw gedrag als ‘de norm’. Mensen leren sociaal gedrag aan door anderen te observeren en te kopiëren. Dus hoe geef jij ze het goede voorbeeld?

We hopen je met deze 4 inzichten op weg te helpen om jezelf, en natuurlijk de kinderen, een seizoen lang plezier te geven!

1. Structureren
Maak afspraken
Arrow Down

Maak afspraken

Jonge kinderen houden van duidelijke afspraken, grenzen en regels.

Maak in het begin van het seizoen afspraken met de kinderen en ook met hun ouders. Over praktische dingen als de verzamelplek, de manier van afmelden en het rijschema, maar ook over over de omgang met elkaar en met de tegenstander.

Als je wilt dat iedereen ze onthoudt, zorg dan dat het er niet teveel zijn en houd ze kort, simpel en duidelijk. Bijvoorbeeld: ‘Elke wedstrijd geven we de tegenstander een hand.’

Afspraken maken begint met uitspreken wat je van hen verwacht. Doe dit samen met kinderen en ouders, zodat ze zich meer verbonden voelen met de uiteindelijke afspraken.

Op die manier is de kans groter dat de afspraken ook nageleefd worden. En mocht het toch anders gaan, zorgt het ervoor dat je kinderen en ouders makkelijker kan aanspreken.

1. Structureren
Breng vaste patronen aan
Arrow Down

Breng vaste patronen aan

Jonge kinderen vinden het lastig zich voor een langere tijd te concentreren.

Breng vaste patronen aan in je training met herkenbare opbouw, zoals: warming-up, een kern met oefeningen en een afsluitend spelletje. Op die manier weten de kinderen wat er van ze verwacht wordt.

Laat de oefeningen niet langer dan 10 minuten duren en houd er rekening mee dat kinderen snel afgeleid zijn. Madeliefjes worden al gauw interessant als dingen te lang duren.

En verdeel je groep kinderen waar mogelijk in duo’s. Het is voor deze jonge kinderen namelijk nog erg lastig om hun aandacht over meer dan één ander kind te verdelen.

1. Structureren
Bepaal één doel
Arrow Down

Bepaal één doel

Jonge kinderen willen graag duidelijkheid.

Bepaal daarom per training één doel waar je naar toe werkt, zodat de kinderen door hebben wat ze gaan leren. Houd het simpel, zoals bijvoorbeeld het oefenen van een handstand, of het goed vasthouden van een tennisracket.

Maak daarbij het plezier in het samen toewerken naar het doel belangrijker dan het doel zelf, zodat de kinderen leren dat vooruitgang de echte winst is!

1. Structureren
Waarom structureren?
Arrow Down

Waarom structureren?

Structuur zorgt voor ruimte. Dat klinkt gek, hè? Toch is het zo!

Kenmerkend voor kinderen van vijf tot en met zeven jaar is dat ze veel prikkels om zich heen ervaren en het lastig vinden om zich te concentreren.

Zeker als ze in een nieuwe omgeving komen hebben jonge kinderen behoefte aan regels, duidelijkheid en afspraken. Op die manier weten de jonge sporters waar de grenzen liggen en wat er van hen verwacht wordt.

Structuur zorgt dus juist voor ruimte waarbinnen ook het warrige meisje zich opperbest kan ontwikkelen.

2. Stimuleren
Complimenteren
Arrow Down

Complimenteren

Jonge kinderen groeien van complimenten.

Ze krijgen hier plezier en zelfvertrouwen van en raken gemotiveerd om te oefenen en door te zetten wanneer het even niet lukt.

Het stimuleert het kind het meest wanneer hij een concreet compliment krijgt. Wacht niet tot een kind iets helemaal onder de knie heeft. Geef regelmatig complimentjes over individuele acties, over het gedrag of juist over het doorzettingsvermogen en de ontwikkeling.

‘Je hebt echt goed je best gedaan, je ging er echt voor!’

Dit zorgt ervoor dat het kind trots wordt omdat hij iets goeds, moois, fijns of knaps heeft gedaan. En trots op jezelf zijn is de basis voor een positief zelfbeeld!

2. Stimuleren
Positieve feedback
Arrow Down

Positieve feedback

Jonge kinderen willen graag horen of ze het goed doen.

Als je feedback geeft, begin dan met iets positiefs en kom pas daarna met het concrete verbeterpunt. Door vervolgens af te sluiten met een positieve opmerking wordt het kind gemotiveerd om iets met je feedback te doen. Dit wordt de hamburger-methode genoemd.

Kinderen begrijpen ruimtelijke aanwijzingen zoals ‘breed maken’ of ‘ga diep’ nog niet, dus houd het simpel en spreek in taal die zij begrijpen.

 

2. Stimuleren
Beloningen
Arrow Down

Beloningen

Jonge kinderen zijn dol op beloningen.

Dus doe iets leuks, of geef af en toe iets lekkers, als ze hun best hebben gedaan, en niet alleen bij winst.

Het omgaan met verlies is voor deze jonge kinderen namelijk soms nog erg lastig. Ze hebben tijd en ervaring nodig om dit te leren. Help hen daarbij!

Maak het verlies bespreekbaar en benadruk daarbij steeds wat er allemaal goed is gegaan: ‘jullie hebben goed over gespeeld, ik ben trots’. En vertel ze dat teleurstellingen er bij horen, want dan is de ander gewoon nét iets beter. En kun je het alsnog zelf goed hebben gedaan.

Ook tijdens de training kun je de focus verleggen door bij oefeningen of partijtjes het samenspelen of een opdracht centraal te stellen.

2. Stimuleren
Waarom stimuleren?
Arrow Down

Waarom stimuleren?

Het zit in ons systeem dat we aandacht besteden aan iets wat niet goed gaat.

Kinderen kunnen onzeker worden wanneer er bij hen gelet wordt op wat er nog niet goed gaat. Jammer, want bij veel jonge kinderen ligt het ontwikkelen van faalangst op de loer. Fouten maken mag, zonder fouten kun je namelijk niet leren!’

Juist door te focussen op wat er wel goed gaat, creëer je een veel positievere sfeer en lukt het leren van nieuwe dingen ook nog eens sneller. En dat leidt weer tot meer plezier en zelfvertrouwen.

3. Individuele Aandacht
Gezien worden
Arrow Down

Gezien worden

Ieder kind is anders en wil graag als individu gezien worden.

Laat daarom weten dat je de kinderen gezien hebt, door bijvoorbeeld elk kind bij naam te noemen bij de training of wedstrijd. En natuurlijk een high-five te geven! Dan weten ze zeker dat jij ze gezien hebt en dan horen ze er echt helemaal bij.

Jonge kinderen hebben behoefte aan veiligheid en vertrouwen. Dit kun je creëren door te communiceren op ooghoogte of af en toe een aai over de bol te geven.

3. Individuele Aandacht
Individuele verschillen
Arrow Down

Individuele verschillen

Ieder kind leert op een andere manier en op een ander niveau.

Erken en waardeer dus de individuele verschillen in je groep. Niet alleen fysiek, maar ook de verschillende karaktertjes. Want iedereen hoort erbij!

Kinderen in deze leeftijd beginnen zich te vergelijken met de ander. Ze ontdekken dat de een sneller of de ander juist slimmer is dan zichzelf. Zo ontdekken de kinderen wie ze zijn en waar hun eigen kracht ligt. Door de kinderen met zichzelf te vergelijken, draait het om hun eigen ontwikkeling. Hierdoor krijgen zij het besef dat de onderlinge verschillen oké zijn: ze mogen er zijn!

Geef als het kan tips en uitdagingen op maat, zodat alle sporters ervaren dat ze vooruitgang boeken en plezier blijven behouden.

3. Individuele Aandacht
Luisteren
Arrow Down

Luisteren

Jonge kinderen hebben een luisterend oor nodig.

Probeer zo goed mogelijk naar de kinderen te luisteren, ook al komt het er soms onsamenhangend uit. Ook de hele kleintjes zeggen vaak erg zinnige dingen, waar jij je voordeel mee kunt doen.

Als je doorvraagt kan bijvoorbeeld blijken dat een kind de oefening gewoon een beetje spannend vindt en wat hulp nodig heeft.

Door te zoeken naar de werkelijke behoefte, wens of emotie van het kind, kun je hier op inspelen en voelt het kind zich extra vertrouwd.

3. Individuele Aandacht
Waarom individuele aandacht?
Arrow Down

Waarom individuele aandacht?

Vaak krijgen alleen het talentje, de aandachttrekker, of juist klierende kinderen de aandacht.

Maar ieder kind wil graag gezien worden, juist door jou. Door individuele aandacht te geven aan ieder kind, zullen zij zich gezien voelen en meer plezier in het sporten ervaren.

Blijft één van de kinderen toch verstorend gedrag vertonen, probeer dan eens om dat verstorende gedrag helemaal te negeren. Want misschien is jouw aandacht juist de brandstof voor dit gedrag. Geef het kind pas weer aandacht als het gedrag beter is. Want alles wat je aandacht geeft groeit.

Als dit niet werkt, of risicovol is, haal het kind dan even uit de groep om af te koelen. Vraag naar wat er gebeurde om de oorzaak van het gedrag te achterhalen en jij en het kind beiden met een goed gevoel verder kunnen.

4. Regie Overdragen
Vragen
Arrow Down

Vragen

Jonge kinderen vertellen graag!

Stel daarom simpele en open vragen, zodat je ze uitnodigt om hun verhaal te vertellen of mening te geven.

Vraag ze naar hun mening over de wedstrijd of over bepaalde oefeningen tijdens de training. Je zult zien dat het gesprek vanzelf op gang komt, wat jou weer nieuwe inzichten zal geven voor de volgende training of wedstrijd.

4. Regie Overdragen
Ontdekkingsruimte
Arrow Down

Ontdekkingsruimte

Jonge kinderen willen graag dingen zelf ontdekken.

Spelenderwijs gaan kinderen op ontdekkingstocht naar wat ze wel kunnen en wat ze (nog) niet kunnen. Geef - binnen de gegeven structuur - ruimte aan hun enorme fantasie, want kinderen leren door te ervaren.

Stel ze een vraag en beweeg daarna mee met de avontuurlijke antwoorden, hoe gek ze ook kunnen zijn.

En natuurlijk vinden de kinderen creativiteit van jouw kant ook fantastisch. Dus houd eens een pyjama- of superhelden- training!

4. Regie Overdragen
Verantwoordelijkheden
Arrow Down

Verantwoordelijkheden

Jonge kinderen willen graag meehelpen: ‘zelluf doen!’

Doe hier dus je voordeel mee! Vraag ze bijvoorbeeld of ze meehelpen met het opruimen van spullen, zodat je ze meer betrekt bij de wedstrijd of training.

En vergeet niet om een complimentje te geven, zodat ze ook de volgende keer deze kleine verantwoordelijkheden met grote trots zullen dragen.

4. Regie Overdragen
Waarom regie overdragen?
Arrow Down

Waarom regie overdragen?

'Hoezo, de regie overdragen. Ik ben toch de trainer?'

Een kind, ook al is het nog erg jong, heeft de behoefte aan enige mate van autonomie. Wanneer jij hen een beetje loslaat, worden zij vaak extra gemotiveerd.

Het is bij de jongste jeugd belangrijk om hen te ondersteunen bij de zelfstandigheid die ze krijgen. Dan zullen ze meer leren en wordt hun zelfvertrouwen vergroot.

Jezelf verbeteren
Arrow Down

Jezelf verbeteren

Trainer of begeleider zijn blijft mensenwerk, erg leuk, maar niet altijd even makkelijk.

Je kunt natuurlijk de kunst afkijken bij andere trainers of jezelf verbeteren door aan hen te vragen hoe ze training geven of coachen.

Maar je kunt ook je eigen gedrag analyseren: hoe kwam het dat een training of wedstrijd goed liep? En wat deed jij waardoor iedereen goed zijn taakje uitvoerde?

Bepaal wat je sterkste kant is, en waar je nog in zou kunnen verbeteren. Is dat in structuur bieden? Stimuleren en positief zijn? Meer individuele aandacht geven? Of juist de kinderen af en toe de regie te geven?

Durf in de spiegel te kijken!

Dit product is onderdeel van het programma
“Naar een veiliger sportklimaat” (2016).